Wielkość firmy mikro mała średnia ustalana z danych rejestrowych
Wielkość firmy decyduje o tym, kto podejmuje decyzję zakupową, ile trwa sprzedaż i jaki budżet jest po drugiej stronie. Mikroprzedsiębiorca kupuje sam, często tego samego dnia. Średnia spółka ma dział zakupów, procedurę i kilka osób, które muszą się zgodzić. Problem w tym, że żaden rejestr nie ma pola „wielkość firmy” wypełnionego raz na zawsze. Ten tekst wyjaśnia, jak prawo definiuje firmę mikro, małą i średnią, z których danych rejestrowych da się to ustalić, dlaczego jednoosobowe działalności oznaczamy domyślnie jako mikro i jak używać klasy wielkości w segmencie sprzedażowym, żeby nie wpaść w najczęstsze pułapki.
Definicje w ustawie Prawo przedsiębiorców i w prawie Unii Europejskiej
W Polsce kategorie wielkości określa art. 7 ustawy Prawo przedsiębiorców, a na potrzeby pomocy publicznej i programów unijnych stosuje się załącznik I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Progi są w obu aktach te same, różni się sposób liczenia.
- Mikroprzedsiębiorca: zatrudnia średniorocznie mniej niż 10 pracowników, a jego roczny obrót netto albo suma aktywów bilansu nie przekracza równowartości 2 mln euro.
- Mały przedsiębiorca: mniej niż 50 pracowników, obrót netto albo suma aktywów do równowartości 10 mln euro, i nie jest mikroprzedsiębiorcą.
- Średni przedsiębiorca: mniej niż 250 pracowników, obrót netto do równowartości 50 mln euro albo suma aktywów bilansu do równowartości 43 mln euro, i nie jest mikro ani małym przedsiębiorcą.
- Duży przedsiębiorca: każdy, kto przekracza progi średniego.
Ustawa Prawo przedsiębiorców każe patrzeć na co najmniej jeden z dwóch ostatnich lat obrotowych. Definicja unijna dodatkowo sumuje dane przedsiębiorstw partnerskich i powiązanych, a zmiana kategorii następuje dopiero wtedy, gdy progi zostaną przekroczone w dwóch kolejnych okresach. Osobne progi, wyrażone w złotych, dla jednostek mikro i małych ma ustawa o rachunkowości, ale one decydują o zakresie sprawozdania, a nie o kategorii przedsiębiorcy.
Progi w jednej tabeli
| Kategoria | Zatrudnienie | Obrót netto | Suma bilansowa |
|---|---|---|---|
| Mikro | mniej niż 10 | do 2 mln euro | do 2 mln euro |
| Mała | mniej niż 50 | do 10 mln euro | do 10 mln euro |
| Średnia | mniej niż 250 | do 50 mln euro | do 43 mln euro |
| Duża | 250 i więcej | powyżej 50 mln euro | powyżej 43 mln euro |
Warunek zatrudnienia musi być spełniony zawsze. Z dwóch warunków finansowych wystarczy jeden: firma o obrocie 60 mln euro i sumie bilansowej 40 mln euro, zatrudniająca 200 osób, nadal jest średnia. Duża jest dopiero ta, która przekracza próg zatrudnienia albo oba progi finansowe naraz. Jak wyglądają firmy, które dawno zostawiły te progi za sobą, najprościej sprawdzić w zestawieniu typu ranking największych firm w Polsce.
Skąd wziąć dane o wielkości w rejestrach
Najpewniejszym źródłem dla spółek jest Repozytorium Dokumentów Finansowych w KRS. Z rachunku zysków i strat odczytasz przychody netto ze sprzedaży, z bilansu sumę aktywów, a z informacji dodatkowej zwykle przeciętne zatrudnienie w roku obrotowym. Kwoty są w złotych, więc do porównania z progami w euro trzeba je przeliczyć, a kategoria na granicy progu zawsze wymaga ostrożności.
Rejestr REGON przypisuje podmiotom przedział liczby pracujących. To informacja pomocnicza: pochodzi z deklaracji i sprawozdań statystycznych, bywa aktualizowana z opóźnieniem i nie mówi nic o obrocie. Przydaje się tam, gdzie sprawozdania finansowego nie ma, na przykład przy spółkach cywilnych czy osobach fizycznych.
Kapitał zakładowy to najsłabszy wskaźnik. Minimalny kapitał spółki z o.o. to 5 000 zł, spółki akcyjnej 100 000 zł, a prostej spółki akcyjnej 1 zł. Ogromna część spółek z o.o. ma kapitał minimalny niezależnie od tego, czy sprzedaje za sto tysięcy, czy za sto milionów złotych. Wysoki kapitał coś mówi, niski nie mówi prawie nic. Dlatego w filtrach BazaPrzedsiebiorstw kapitał i przychody ze sprawozdań to osobne pola, a klasa wielkości spółek opiera się na przychodach i zatrudnieniu. Więcej o źródłach piszemy w tekście o różnicach między KRS, CEIDG i REGON.
Dlaczego jednoosobową działalność oznaczamy domyślnie jako mikro
Przedsiębiorca wpisany do CEIDG nie składa sprawozdania finansowego do rejestru. Rozlicza się przez księgę przychodów i rozchodów, ryczałt albo pełne księgi, ale żaden z tych dokumentów nie jest publiczny. Nie ma więc w rejestrach obrotu jednoosobowej działalności ani sumy jej aktywów.
Jednocześnie według danych GUS mikroprzedsiębiorstwa to zdecydowana większość firm w Polsce, a wśród osób fizycznych prowadzących działalność dominują firmy bez pracowników albo z kilkoma. Jednoosobowa działalność, która zatrudnia ponad dziesięć osób i ma kilkanaście milionów złotych obrotu, istnieje, ale jest wyjątkiem. Dlatego jednoosobowe działalności oznaczamy jako mikro, chyba że rejestr mówi inaczej, na przykład REGON wskazuje wyższy przedział liczby pracujących. Oznaczenie jest jawne: w eksporcie widzisz, czy klasa wynika ze sprawozdania, czy z reguły domyślnej.
Jak używać wielkości w segmencie sprzedażowym
Klasa wielkości działa najlepiej jako drugi albo trzeci filtr, po branży i regionie. Sama w sobie nie mówi, czy firma potrzebuje Twojego produktu, ale bardzo dobrze mówi, jak z nią rozmawiać.
- Mikro: decyzja po stronie właściciela, krótki cykl, niska wartość zamówienia. Dobrze działa prosty pakiet, cena na stronie i szybka ścieżka zakupu.
- Mała: właściciel nadal decyduje, ale pojawia się księgowa, kierownik albo wspólnik. Liczy się konkretny zwrot z inwestycji i referencje z branży.
- Średnia: kilka osób w procesie, zapytanie ofertowe, często porównanie kilku dostawców. Warto mieć materiały dla działu zakupów i dla użytkownika końcowego.
- Duża: długi cykl, przetargi albo rejestracja dostawcy, zwykle osobna ścieżka sprzedaży.
Rozdzielaj segmenty według wielkości zamiast wrzucać wszystkie do jednej listy. Handlowiec, który w poniedziałek pracuje z firmami mikro, a we wtorek ze średnimi, używa dwóch różnych scenariuszy rozmowy i szybciej widzi, co działa. Filtr klasy wielkości, kapitału i przychodów jest w planie Zespół i wyższych, a więcej o budowie całego procesu znajdziesz w tekście o liście firm do prospectingu B2B i na stronie dla działu sprzedaży.
Pułapki, czyli grupy kapitałowe, spółki celowe i opóźnione sprawozdania
Grupy kapitałowe zaniżają wielkość. Spółka zależna dużej grupy może mieć w sprawozdaniu kilku pracowników i skromne przychody, bo zatrudnienie i sprzedaż są w innej spółce grupy. Według definicji unijnej taka spółka nie jest mikroprzedsiębiorstwem, ale w danych jednej spółki tak wygląda. Jeśli sprzedajesz produkty kupowane centralnie, szukaj spółki, która faktycznie ma zatrudnienie i obrót.
Spółki celowe wyglądają na małe albo puste. Spółki utworzone pod jedną inwestycję deweloperską, jeden projekt energetyczny czy jedną nieruchomość często nie mają pracowników, a mają dużą sumę bilansową. Dla dostawcy usług biurowych to zły adres, dla doradcy finansowego może być dobry.
Sprawozdania przychodzą z opóźnieniem. Sprawozdanie zatwierdza się w ciągu sześciu miesięcy od końca roku obrotowego, a do rejestru składa w ciągu piętnastu dni od zatwierdzenia. Dla roku kalendarzowego dane pojawiają się więc zwykle latem następnego roku, a część spółek składa je później albo wcale. Szybko rosnąca spółka przez kilka miesięcy wygląda na mniejszą, niż jest. Rok obrotowy nie musi też pokrywać się z kalendarzowym, więc dwie spółki z tym samym rokiem w nazwie sprawozdania mogą opisywać różne okresy.
Nowe spółki nie mają jeszcze żadnego sprawozdania. Dla nich wielkość wynika z REGON albo pozostaje nieustalona. Jeśli celujesz w firmy dopiero startujące, lepiej filtrować po dacie założenia, co opisujemy w tekście o bazie nowo powstałych firm.